Verín-CRÓNICAS TAMAGANAS- S.Cipriano.

 Miña cara señora María: Tardar tardou, pero chegar chegou.

 En pleno século vinteún e conseguir un “ciprianillo” costa o seu.

Agora coa presenza do libro debe dedicarse a facer maxia e desencantar os lugares, dos que fala, en toda a bisbarra de Monterrei.

 Non debe ter medo, porque explica como hai que facer para desencantar cada rocha e poder encontrar o tesouro.

 Algo de razón tiña o señor Bruno cando saíu en defensa da “pedra da moura”, aló, nas  Pedreiras, na parroquia de Tamaguelos, para non ser avasalada pola nova autoestrada, que están a facer, cara Portugal.

  O “Ciprianillo” nomea tres rochas e textualmente pon:-“En Tamaguelos, en los tres peñascos, hay una gran tinaja de barro oscuro con mayólicas de gran valor”.

 Seguramente ata aló só debeu chegar un desencantamento municipal, porque despois dun ano todas as promesas aínda non tomaron realidade.

 Por iso a mediados do mes de xullo, de fai un ano, tomou corpo o grimorio e comparecendo, no lugar correspondente, só foi capaz de producir un tesouro. Claro que a cerimonia non tivo máis que un método:”- ou me pagas o que me prometiches  ou me vou.

  Aquela “pedra da moura” non estaba nas Pedreiras, estaba no despacho da alcaldía do concello verinés.

 Así resultou o que tanto, señora María, leva oído nos medios de comunicación.

  Se bota unha ollada e repasa cada texto dos xornais verá que só destaca un, perante este primeiro ano, desta nova lexislatura.

 No resume de Xan Carlos, de fai uns días, tamén destacou ese tesouro, engadindo aínda máis, que estaban escondidos, para non chamar moito a atención.

 Di o refrán: “O que busca sempre encontra”. Pois ben, señora María, debe seguir e tratar de desencantar o resto dos tesouros.

 No “Ciprianillo” aparecen lugares como Flariz, cun brazado de ouro. Na torre da igrexa de Vilaza fálase dun saco de moedas de ouro, acuñadas en Logroño. En Mixós, no atallo cara Infesta, está entrerrada, cun poste enriba, unha caixa de segravias romanas. Na pendente de Feces, na terra branca, baixo sementeira de belotas, hai outro tesouro. No camiño cara a Xironda, no tallo de Montecel, nunha parede con moitas hedras, quitaron cinco pedras e meteron no fondo escarpíns de moito valor, que tiña o Concello.

 Moito encantamento debe aparecer por esta bisbarra para tratar de dar solucións positivas. Esta vila debe espertar e deixarse de monotonías políticas que só favorecen a uns poucos. Só fai falta levantar a vista, mirar e ver. Deben percorrer os arredores, para darse conta de quen progresa.

 -Apareceu unha pedra da moura cara Cabreiroá. –Deberá desencantala, señora María!.

                                             Verín, 27 de xuño do 2008.

                                                   Adolfo Rolán.

    Verín-CRÓNICAS TAMAGANAS- Tapas.

Meu caro Milo: Que maneira de amargarche a túa andaina baconiana cotiá.

 Non queren que te sentes tranquilo, despois de percorrer toda a bisbarra, e que o Mirito e o Reigada poñan enriba da túa mesa as viandas regadas coa bebida de Baco.

 Non lle deben gustar esas paroladas que botades, entre lusco e fusco, naquela terraza, aló no barrio da Cruz Vermella ou os faustos que montades ao son dos vosos instrumentos musicais. Nunha palabra, meu caro Milo, non queren que gocedes duns momentos sosegados ao remate da xornada laboral.

 Por iso queren levarvos por rotas de tapas que eles queren marcar e vós, coma cordeiriños, participar da comparsa municipal.

  Non deben coñecer a vila, aos veciños e menos os barrios ou lugares onde funciona o tapeo.

 Eses barrios non aparecen no listado preparado polo conclave turístico municipal que tan boas ideas solta, de cando en vez, para facer alucinar aos verineses.

  Os veciños séntense abraiados de tan boas ideas e sobre todo sendo produto de tres mil euros ao mes máis outros mil de dietas, pola peregrinación xeográfica europea, para parir estas ideas.

 Gustan do poeta clásico que deixou escrito que parían os montes e saíaun rídiculo rato. Aquí pairen aínda mellor, pairen tapas gastronómicas, porque xa non falan do éxito que están a ter aqueles pratos tan rimbombantes de gastronomía foránea.

 Aquí hai que parir o que lle gusta ao Milo e aos seus e que tan ben lle saben preparar os restauradores dos barrios da periferia  e do cruce de Sousas, por iso eles acoden cada tarde a eses lugares.

 Cada bar dos arredores da vila, ten o “reclamo” apropiado e a graza persoal, para manter os clientes.

 Pero van eles, non os leva ninguén, como queren facer dende o Concello.

  -Hai que estragar o que funciona, porque non o controlan!.

 Os bares de petiscos dos arredores da vila funcionan, porque despois de coñecer os gustos das persoas, están na ruta das súas casas, é dicir, das súasaldeas; ademais poden ser un par de copas e non un rosario delas, xa que os bolsos non están para máis e menos  para multas de tráfico.

 Pero non, quérenvos catequizar e levarvos á procesión de Baco, por iso están pensando en amañar un autobús con elevadores hidráulicos, para que as persoas, coma a señora María, poidan participar.

 Teredes que anotarvos, aló, na Casa do Escudo e así convertervos nun número que é o que a eles lles interesa, para logo alardear nos medios de comunicación do éxito do proxecto.

Meu caro Milo seríalles mellor empezar por alugar baixos no casco antigo, sobre todo na rúa do Pozo e Viriato, axeitalos e logo ofertarllos ás persoas, para crear emprego e dinamizar o que tanto predican, pero non o fan, como é a zona antiga de Verín.

 Xa sei, meu caro Milo, que isto require doutras maxíns, doutra maneira de traballar e compromiso co pobo.

 Ante a reclamación dun empresario do ramo o”mandamais” verinés respondeu: -“son ideas dunha rapaza que teño alí”.

 Isto é favorecer a uns en prexuízo doutros, dende a casa de todos.

                                           Venres, 20 de xuño do 2008.-

                                         Adolfo Rolán.-

Verín-CRÓNICAS TAMAGANAS- Ábedes.-

Miña cara Mila: Só a ti che se podía ocorrer dicir, en voz ala, no medio do salón, tal sentencia.

 Non é santo de túa devoción, pero debes gardar as formas, para non ferir a ninguén, porque teus fillos non queren que sexas así de espontánea.

 Acertar, acertaches e o momento e o lugar tamén foron moi axeitados.

 Convocarvos a unha xuntanza ás oito do serán un domingo é ser ousado e imprudente, porque calquera veciño sae a pasear cos familiares, xa que é o único tempo que hai para estar cos netiños. Ademais son momentos ou días para facer eses recados, que non hai tempo pola semana.

 Facer visitas ao hospital. Ir ver a consogra ao pobo de enriba ou visitar o bacelo, aló en Tamagos, por se lle hai que dar sulfato ou marfollar.

 Pois non, tiveches que ir á reunión, porque a convocatoria era do concello e ía estar presente o mandamáis. Por certo que os folletos da xuntanza penduraban como estandartes polos recunchos do pobo, por se non chegaba o boca a boca dos caciquiños.

 Polo teu maxín pasaron un feixe de ideas sobre o personaxe, pero non chegou a que tiña que ser. Por iso expresácheste, desa maneira, fronte aos  veciños que estaban presentes.

 Estiveches moi atenta, por si facía mención  a que ía retirar o poste da luz, que tanto estorba fronte túa casa, porque foi promesa que aínda está por cumprir e recoller a auga da fonte que se expande pola praza e non poden xogar teus netos.

 Pois non, falouche da praza que  se vai facer na entrada do pobo, cando sabes que a finanza a Xunta de Galicia, na maior parte, porque se non houbera esa participación non habería praza.

 Chamouche moito a atención porque dixo que ía ser coma a de Tintores, pero ti non a coñeces, polo que teu maxín marchou á praza do Obradoiro, aló no Santiago.

 E fíxoche graza a repetición de que tedes que pedirlle ao señor Delegado da Xunta outro mobiliario, porque as cadeiras que trae o proxecto non son comas que  hai na rúa Lisa.

 E para este anuncio estrágache a tarde dun domingo!. -Quíxose adiantar á reunión e exposición do verdadeiro financeiro da futura praza. -Ten que xustificar o soldo miña cara Mila!.

  Logo parécelle mal e quéixase, nos medios de comunicación, de que non o reciben nas Delegacións e nas Consellerías da Xunta de Galicia. Páganlle coa mesma moeda, aínda que isto está mal, pero así funcionaron ata agora, polo que estes non van cambiar.

 O normal, miña cara Mila, é que debeu esperar a que viñese o señor Delegado e acompañalo ata teu pobo e ambos dar a explicación correspondente sobre a futura praza, xa que os cartos son dos contribuíntes.

 Os veciños deben saber que tanto por cento aporta cada organismo e ver que hai entendemento entre distintas administracións para o ben dos cidadáns e non aparecer con nocturnidade e aleivosía anunciando algo e tratando de por aos veciños en alerta, para amargar a visita a outra persoa, por ser doutro partido político.

   A que non falou, nin viu se a praza vai ben valada, para seguranza dos cativos, ao longo da beirarrúa, pola estrada, cara a autovía?

. –Miña cara Mila seu obxectivo era outro.

                      Venres, 13 de xuño do 2008.-

                          Adolfo Rolán.-

Verín-CRÓNICAS TAMAGANAS-“La  desbocá”.

Miña cara señora María: Cando principiaron  a compaxinar as labores  da labranza coa construción de edificios na vila, aló polas décadas dos sesenta –setenta, como froito dos cartos que se recibían dos emigrantes europeos, as persoas do agro tiveron que adaptarse aos novos tempos, polo que pasaron do traballo coa xogada das vacas á facerse con machos ou cabalos, porque eran máis axeitados no agro e así  atendían ámbolos quefaceres.

 Algúns, os “ricos”, seguían a ter as vacas, porque delas tiñan leite e facían uns cartiños ao vender o xato.

 Houbo quen  comprou  algunha poldra para ila amansando e poder completar os servizos que se requirían.

  O Xico, antes de marchar para as alemanias, fíxose cunha cría de  macho, que lle deixou a súa dona para que fose crecendo e ao mesmo tempo que tratase de amansalo para ir facendo os traballos nas leiras.

 A dona viu que o macho crecía, pero tamén viu que aquel animal non era para ela. Polo que convenceu a un sobriño para que o aparellase e fose acostumando na arada, porque xunguilo co carro tiña medo de que se desbocara e provocara algún accidente aló na aldea.

  O sobriño, cumprindo co desexo de súa tía, xunguiu o macho e con moito tento colocoulle o alcatre e logo o arado coas rodas. Súa tía pegaba  do animal polos  ramais; aínda  así facía movementos estraños pola vestimenta que lle estaban a por.

 Sacárono á rúa e encamiñárono cara unha leira preta da casa. O animal non soportaba todos aqueles aparellos  e daba brincos a pesar do freo do cabeceiro que se lle fincaba no fociño.

 Colocárono nunha veira e empezaron a arar. O macho non tiraba do arado con mesura e daba arroutadas de esquerda a dereita, polo que o rego non saía dereito.

 O sobriño non se facía co arado.  Se o enterraba moito o macho tombábase no alcatre e se o levantaba apuraba dando brincos, polo que súa tía tiña que facer de guía, colléndoo polo cabeceiro, para que mantivese o paso e os regos fosen ben feitos.

 O rapaz acordouse do cabalo do crego que viña a dicir misa os domingos, polo que habilitou un ferro e cruzoullo na boca. Sería difícil que o machiño se desbocase con dous freos. O do fociño e o da boca.

Algo parecido está a suceder no concello con tanta asiduidade, por parte de quen, nas coplas dos maios, tacharon de “la bien pagá”.

 Con ese invento do banco municipal de baixos desbócanse porque son unha competencia ás inmobiliarias e poden levalas ao peche. De momento son nove e manteñen seus postos de traballo.

  Ao mellor este desbocamento municipal é como consecuencia, señora María, de algunha promesa electoral, polo que hai que crear ese posto de traballo para algún compromiso. -Aproveite para súa neta!.

  Da eurocidade Verín recollerá as migas e Chaves comerá o pastel. Iso foron as manifestacións desbocadas de que a vila non ten comedores, nin aulas para os cursos de verán, polo que hainos que levar para o outro lado da raia. Mais que concelleira verinesa, parece unha embaixadora lusa na vila.

 -Hai aulas de sobra nos colexios públicos e privados e hai empresas que preparan comidas. –Débese falar menos e facer máis!.

 Pódese dicir que o actual salón de actos foi arranxado de presa, daquela, pola necesidade imperiosa que tiña Verín, para este tipo de eventos.

 -Estas “imaxinacións” cústanlle aos verineses tres mil euros ao mes.

-Pasaron de “la bien pagá” a “la desbocá”!.

  Señora María, cando regresou de Alemania, o Xico, desfíxose do animal.

                                        Venres 30 de maio do 2008.-

                                             Adolfo Rolán.-

Miña cara señora María: o grupo musical do colexio relixioso da "Mercé" de Verín non dá feito. Leva tido actuacións musicais polas distintas parroquias da bisbarra, a petición dos respectivos párrocos, demostrando que tamén os rapaces saben facer ben as cousas e participando nas cerimonias relixiosas de cada domingo.

A súa actuación en Vilaza provocou o compromiso co señor alcalde de Monterrei para colaborar na festividade da Virxe da Caridade a instancias de D. Antonio.

Despois de actuar o domingo en Cabreiroá, o luns desprazáronse ata a Caridade para que os seus cantos foran escoitados polos devotos da santiña. Por certo, ao remate da misa recibiron unha gran ovación, a pesar de que cinco cantores sucumbiron ao mareo. Non pasou nada, pero foron retirados urxentemente para airealos e recuperar o estado normal, ante a calor que facía no templo.

Perante o mes de maio o coro relixioso ten cuberto toda a súa programación e como daquela, fai moitos anos, volverán a cantarlle á Virxe da Pena Tallada, aló en Cercedelo.

Parabéns para o seu director e para estes rapaces que son un exemplo a ter en conta, neste tempos tan faltos de relixiosidade.

Moitas familias deberían verse neles, para darse conta de que tamén hai que cultivar a parte non material da persoa.

Quen non tivo todo da súa parte, miña cara señora María, foi o mandamáis verinés. Non gustou do comunicado que leron ao rematar a cerimonia das primeiras comuñóns na igrexa parroquial. Só soubo replicar dicindo que lle botaban á xente enriba.

Algo de razón podería ter, pero debe aprender do señor alcalde de Monterrei, de como resolveu a participación dos cantores do colexio Mercedario na Caridade.

Faltando o señor director da coral verinesa débese buscar unha solución, porque si se vale para unha cousa, tamén se debe valer para outra. Iso foi o que lle dixeron. Os compromisos son compromisos e non pensar que se pode deixar a unha parroquia, no día grande das comuñóns, sen a correspondente actuación musical.

Xogar pódese xogar coas promesas incumpridas aos veciños, pero chegado o momento tamén saben estar no lugar axeitado para dicir o que pensan e senten, como así o fixeron, por boca daquela señora.

Outros grupos puideron substituír á coral, e polo tanto cumprir coa obriga coa parroquia, pero hai que estar ao loro, como o señor alcalde de Monterrei e xestionar no momento.

De todas as formas, señora María, a culpa seguramente a terá o funcionario de quenda ou o concelleiro correspondente.

¡Coma sempre inmaculado debe aparecer o rexedor da vila!

“Vale máis un instante de vida verdadeira, que anos vividos nun silencio”, -di o pensador.

¡Somos libres!

¡Somos libres!

Miña cara señora María: o frío non lle permitiu gozar dos festexos. Estivo soa, pois ninguén dos fillos e netos se acercaron á vila. O Lázaro pasouno sen darse conta da festividade. Non puido ir á misa nin a procesión, polo que chamou a un taxi para que a acercara a votar. Votar si. Subiron os seus.

Estragaron a festa co cambio por mor das eleccións. A pesar disto os veciños lusos déronse cita e percorreron a vila coma sempre. Faltoulles a ledicia das charangas. Falta de previsión por parte do Concello ante estas circunstancias. Hai que avisar con tempo para que os da raia non se vaian sen nada.

Daquela celebrábanse actos institucionais. Había protocolo coas autoridades portuguesas, facendo do Lázaro algo máis que unha festa. Feira e festa do Lázaro era como se coñecía. Destacaba o martes porque sempre había un partido de fútbol no que había rivalidade, polo que aglutinaba moita xente.

Todo aquilo acabou. Agora véñennos con inventos e con cambios. Así finarán con todo. Cambio de festa e invento de pratos típicos gastronómicos.

Foi un éxito a cea. Cante folclórico e pregoeiro correspondente amenizaron a degustación. Coido que faltou o trombón. Paga o pobo, por iso asistiron trescentas persoas. Das outras comidas haberá cambios, segundo os xornais, polo que deberon fallar moitas cousas.

Con nomes tan rimbombantes para uns pratos típicos como “Bacallau en dúas coccións, escuma de pataca afumada e pemento asado”, “Carrillera (fazula) de becerro abafada ó viño tinto” e “Milflores de silva” é normal que non asistisen comensais, porque están acostumados a que o bacallau prepárano en Chaves de mil formas diferentes e logo as outras festas gastronómicas son fáciles de identificar. Festa do Pemento en Oimbra, festa do Cogumelo no Riós , cea do Entroido en Laza e, para máis inri, veñen os do Bolo e sinxelamente montan da noite á mañá unha festa da “Vitela”. ¡Que doado!

No país veciño, é dicir, en Portugal, son: ”Festa do Presunto”, “Festa do Fumeiro”, “Festa do Folar”... Así de sinxelas. Enténdeas o pobo.

Verín é diferente. Ten outro nivel. Así lle vai. Cándo se aceptará que Verín está onde está, e polo tanto é unha vila rural. Non é unha cidade. Nin trazas ten de camiñar cara aló. Ao non andar pola rúa é normal que non se respire aire doméstico. O andar en coche de casa ao traballo e do traballo a casa non deixa sentir o ruralismo nas meixelas, polo que non se quere aceptar como algo normal a vida propia dos veciños.

Influencias lusa e francesa. Lusa na materia, é dicir, no bacallau. Francesa no nome, é dicir, no concepto. Por alí é por onde anda a Tenente de Alcalde, xustificando o seu soldo, polo que algo se lle pegou, e así hai que deixar de ser nós para facernos franco-lusos.

Razón tiña o concelleiro do Bloque cando os corrixiu dicíndolle que un prato típico non se inventa, está na cultura dun pobo, na súa idiosincrasia. Hai que dar con el. Viaxando, non. Andando polas rúas e os pobos, si.

“Exercer o poder corrompe, someterse ao poder degrada”, di o pensador.

¡Somos libres!