Facebook Twitter Google +1     Admin

Crónicas Tamaganas



"A vida arredor do Támega" por Adolfo Rolán, natural de Tintores, Verín, Ourense.

Archivos

Enlaces


A orde Mercedaria e VIII centenario

 Verín-CRÓNICAS TAMAGANAS- A Orde Mercedaria e VIII Centenario.-

 Miña cara señora María. –Parece que foi onte e os Padres Mercedarios están de cumprimento do seu oitavo centenario-.

  O día dezasete de xaneiro na BASÍLICA PONTIFICIA, en ROMA, abriuse o ano XUBILAR MERCEDARIO. A SANTA SÉ outorgou a todas as igrexas  mercedarias o privilexio de ser TEMPLO XUBILAR, durante o ano 2018,  para gañar INDULXENCIA PLENARIA.

 En Verín, único CONVENTO MERCEDARIO, na provincia de Ourense, por ter pechado o de Xunqueira de Ambía, tivo lugar a CERIMONIA de apertura da PORTA XUBILAR, polo señor Bispo de Ourense, Monseñor Leonardo Lemos Montanet, o sábado, día dezasete do presente mes ás sete da tarde.

 Vostede, señora María, non estivo, pero a súa veciña estaba en primeira fila e fronte dela, non podía faltar a Conchiña Rocha, moi devota da Virxe da Marcé.

  E, como non, asistiron autoridades locais e multitudes de veciños, non só da vila, senón tamén da Bisbarra, formando unha familia Mercedaria, e ante a PORTA, que elevada a XUBILAR pasárona, cantando a canción:  -“ Que bien todos unidos, mano con mano en el luchar; que bien todos hermanos, en el sufrir y en el gozar. Nosotros queremos, Señor, amarte amando la tierra; queremos dejar, tras nosotros, un mundo mejor, una vida más bella”.

 A  historia  di, señora María, que a ORDE DA MERCÉ, redentora de cautivos, foi fundada o dez de agosto do ano 1218 por Pedro Nolasco, baixo a inspiración  da Virxe,que tivo a noite do un ao dous do mesmo mes. O Papa Gregorio IX recoñeceuna no 1235 con bula de cruzada e incorporando a bula de Redención de cautivos.

O Rei Xaime I dálle o seu apoio e Pedro Nolasco, cos primeiros freires mercedarios, comeza a organizar a OBRA de redimir cautivos, como consecuencia da loita de fronteiras entre o Islán e os Cristiáns.

  Os Mercedarios baixaron ao priorato de Verín o ano 1597 por acordo do Capítulo Provincial. En 1608 autorizaron ao Comendador a trasladar a igrexa da Magdalena á vila de Verín e ao mesmo os osos dos defuntos. En 1642 desmantelouse a igrexa e tamén baixaron as cinzas. Na actualidade están presentes unha comunidade formada por cinco membros, catro Padres e un freire, e un Colexio Seminario Mercedario.

  Debe saber, Señora María, que  á Orde  Mercedaria pertenceu Tirso de Molina, Fray Gabriel Téllez, e hai autores que o sitúan en Galicia, pola simple lectura das súas obras, nas que abundan descricións, rasgos e referencias, que só  por directa observación podían ser captados, sendo probas decisivas da súa estancia.

 Segundo Taboada Chivite, a obra “La Gallega Mari-Hernández”, desenrólase entre Chaves e Galicia, colocando esta terra nos textos literarios do Século de Ouro Español.

 E mire, o que lle son as cousas,señora María, pode que os Condes de Monterrei, non acertaran co trato aos freires Mercedarios, mandándoos a vivir a extramuros, pero, eles erre que erre, son os Únicos que teñen presenza na vila. - Un orgullo para todos!-.

                Verín, 22 de marzo do 2018.-

                            Adolfo Rolán.-

Viernes, 23 de Marzo de 2018 11:39 A. Rolán Enlaza este artigo. sin tema No hay comentarios. Comentar.

Balneario.-

 Verín-CRÓNICAS TAMAGANAS-. Balneario...

 

 Miña cara señora María: -Cando vostede chegou á vila o Balneario de Caldeliñas só tiña o que se ve hoxe.

Todo era ruinas, naquela paraxe, daquela veiga, no que a lagoa ocupaba un cacho e que hoxe foi mandada ao ostracismo, para deleite dalgúns veciños e entendidos, eliminando un recuncho de flora e fauna que, seguramente, farían do lugar un complemento interesante para todo o conxunto do futuro complexo industrial.

 -Todo responde a manía de que o humano ten que por todo ao seu servizo, aínda que sexa meténdolle unha ferida á cortiza terrestre, porque necesita demostrar que a imaxinación é para algo, aínda que ese algo rompa co máis elemental coidado natural-.

 O que son as cousas, señora María, este Balneario debeu ser o primeiro en porse  á altura dos grandes en Europa, para logo perder o tren, converténdose en lugar de refuxio de aves rapaces, durante moito tempo, para transformarse e situar á vila nun lugar de tratamentos de pel, conseguindo que Verín, nun futuro, volva estar, como daquela, na primeira línea de augas minero medicinais. –Iso é a intención municipal, pero hai que conseguilo, a pesar dos atrancos, por non ser da mesma cor.

 A Biblioteca, seus responsables, despois de estar á altura, pola súa programación, conseguindo premios, -que por certo na fotografía aparece o “sobrante”-,  trouxo á vila a un conferenciante para falar do balneario de Caldeliñas.

 A sorpresa, señora María, foi que un señor economista e afeccionado á fotografía veu dar unha lección de historia das cousas  de aquí e ninguén se pon colorado. Levo anos dicindo que o Concello de Verín debe crear unha BECA ou BECAS, para saber das nosas “cousiñas” e non de grandes cousas, que esas están nos textos. Moi interesantes foron as verbas do señor Fernández Rivero, expondo os seus descubrimentos, seguindo os pasos das súas fotografías, para darnos na cara, cos datos que explicaba e colocándonos en situación vergonzosa. Chapó para Don Juan Antonio!. -Nós  andamos no monte, el anda nas BIBLIOTECAS-.

Contou a historia do Balneario de Caldeliñas, señora María. Todo, entre finais do século dezanove e principios do vinte. Un francés, o señor Debas, fotógrafo, afincado en Madrid, na época de Afonso XII, conseguindo ser fotógrafo real, faise coa propiedade do BALNEARIO, onde invirte moitos cartos e fai de Verín e Caldeliñas un lugar de visita da Infanta Isabel de Borbón.

 Como sabe, señora María, todo un cortexo real é a mellor promoción dun BALNEARIO, que, daquela, escaseaban ou non había na xeografía hispana, polo que agora hai que volver a recuperar aqueles tempos, aínda que sexa pasiño a pasiño. –Todo se andará!-.-

                      Verín 7 de marzo do 2018.-

                          Adolfo Rolán.-

 

Viernes, 09 de Marzo de 2018 18:49 A. Rolán Enlaza este artigo. sin tema No hay comentarios. Comentar.

correr o carnaval ?

  Verin-CRÓNICAS TAMAGANAS-. “...Correr o carnaval...”?.

 Miña cara señora  María:  -Cando vostede chegou á vila, aló polos anos sesenta, o carnaval estaba prohibido, pero, daquela, corríase  o Carnaval.

 O que si encontrou, vostede, foi un val, que pensou que era o Edén, porque a súa terra da estepa zamorana era,  e é, moi escarpada e seca. – A familia debeu recordar aquilo do imposto que Zamora lle cobraba aos  galegos para ter voto nas Cortes de Castela e, como pagaban ben, pois esta terra ten que ser boa e pódese facer capital. Así asentou acá e foi onde sacou á familia para adiante, a pesar de quedar soa. –Os galegos para Europa e os zamoranos para Verín-.

 E que agora, señora María, todo é diferente. Daquela había os elementos necesario  para poder facelo, porque a borralla e a caldeira, coexistían na casa coa familia. –Agora, ata nas aldeas, todo é vitrocerámica-. –Hai que ir cos tempos!.

  Naquelas lareiras estaba todo disposto para que, en calquera momento, os rapaces e rapazas, ó saír da escola, colleran a cinsa e fregaran as mans no cu da caldeira, para ir correr ás veciñas e veciños, tisnándoos coas chisnas e botándolle borralla. -Pódese dicir que o ataque non era como que se experimenta na actualidade, onde non hai respecto por nada.

 –As carreiras entre veciños o longo da rúa principal e tratando de esconderse, nos recunchos,  para non ser collido, era a teima de todas as tardes, do tempo de Entroido-.

 Hai que ir cos tempos, señora María, e agora hai que facer batallas campais de fariña na praza. Contaríalle o Cesariño o que viu pola tardiña o luns de Carnaval.  Nun establecemento da praza entrou un individuo correndo e repartiu fariña sen ton nin son; o empregado chamoulle a atención e tivo quer ir a buscar aos donos, porque estragou todas as consumicións da barra chegando a fariña aos estantes da parede, deixando aquilo feito un adefesio. Chegados os donos, tomárono con moita calma, e déronlle solución ao problema. –Isto non debe ocorrer-.

 Sen embargo, señora María, o Cesareo de Vilamaior comproulle todos os globos a un vendedor e logo ía reparíndoos aos raparigos- Outra maneira de divertirse e facer Carnaval-.

  Pero onde estivo a festa foi en Ábedes. Pola noite na adega do Miguel Chita, celébrase, dende un tempo para acá, un espectáculo circense onde cabe todo o que queira perder o medo nunha actuación con programación concertada de: Demis Roussos, Salomé, Los Pecos, Baccara e baile andaluz......

 De camerino facía o lagar e de escenario a parte exterior contigua; onde estaban os aparatos que reproducían as cancións correspondentes e a onde rubían os artistas noveis vocalizando e xesticulando como se fosen os auténticos. Ademais do Damorín, do Mirito, da cativa do Xosé Lois, da súa dona, o Chicho e o Quintas, O Cazoleiro, a Concelleira de Cultura e a dona Consorte do señor Alcalde, tamén presente, todos baixo a dirección do Miguel fixeron unha velada, onde se representou todo o ciclo do Entroido, porque...- botaron petardos- e tamén houbo sermón a cargo do anfitrión. Por certo, a parella radiofónica (Mirito e Miguel) non sería mal invento para algún pregón do Entroido.  Todos estiveron de gloria, ata os espectadores.

 Hai que dicir, señora María, que houbo incomodos por parte de amigas de certas actuacións, porque non foron informadas dos ensaios para tal evento. Iso quere dicir que os artistas souberon levar adiante a súa programación con todo o sixilo, que era condición para que a espontaneidade non se estragase.- E conseguírono-.- Iso das bodegas debe ir a máis-.

 -Os Zamarras Negras van ben--. Que sigan aí-.- Na Viriato-.

                           Verín,19 de febreiro do 2018.-

                          Adolfo Rolán.-

Martes, 20 de Febrero de 2018 19:55 A. Rolán Enlaza este artigo. sin tema No hay comentarios. Comentar.

O Santo veradeiro?

Verín. CRÓNICAS TAMAGANAS. - O Santo verdadeiro?-.

 

 Miña cara señora María: Desta vez non foi ata o Santo, non se sabe moi ben se é o verdadeiro ou o mentireiro, pero vostede facía falta, porque aquilo  parece máis unha festa de campo, onde non falta de nada, que unha romaría onde a devoción ao Santo, tiña que ser, o acto principal.

 Aquela paraxe énchese de coches e  fogueiras , que un descoido calquera, calquera ano, pode provocar un accidente e logo hai que chorar as desgrazas.

 Pero vostede, dicía a Chus, que de pequenas, levábaas, despois de comer,ata a Capela do San Antón, xunto coas veciñas, e despois de rezarlle e pedirlle algunha promesa, buscaban un pouco de leña para  prender o lume e asar un chourizo por persoa.

 As rapazas, as veces choraban, porque  o pau co que asaban o chourizo ardíalle e rompíalle, caendo o chourizo o lume e emboutábaselle de cinsa e había que limpalo, perdendo sabor.

 Vostede vivía preto do lugar, por iso se acercaban andando ata o el, e así, convertíanse en verdadeiros romeiros.- Agora todo ten que ser en coche!-.

 O Xan, o día anterior, colleu o furgón, encheuno de palés e foi  reservar un lugar para xuntarse coa familia e amigos ao día seguinte. Cando chegou, o coche estaba, pero as pedras que delimitaban o lugar do lume, como prevención, desapareceran. –Uns listillos, que chegaran un pouco cedo, víronas fáciles de coller e arramplaron con elas-. Pero o Xan, feito no caso, foi onda eles, chamoulles á atención e repúxoas, empezando coas tablas para iniciar o lume e porse a asar a panceta e os chourizos.

 Era dos poucos que tiña os produtos do marrao, como debe ser, para honrar ao Santo, que por certo, este ano, non houbo ofrendas, polo que non houbo subasta de cada unha das pezas que os devotos ofrecían ao Santo por concederlle as grazas que lle pediran durante o ano.-Pode que o Casqueiro deixara o cargo de pedáneo e non hai seguidor que continúe coas dádivas-. Son feitos culturais relixiosos que deberían perdurar, pero..

 Agora todos van preparados contra as inclemencias do tempo. A gran maioría, tamén levan música e cara a caída da tarde o licor café empeza a facer das súas e a xente fala e fala, cambiando de grupo e visitando aos coñecidos que encontran no percorrido, en torno á capela.

 Sen embargo, aínda hai xente que visita a Capela para rezarlle ao San Antón. Deben pensar que non só hai que alimentar o corpo, senón tamén a alma. Seguro, que lle están agradecidas, por algo que foron beneficiadas, polo que, volven a pedirlle, que as siga acompañando na vida.

 Aquilo, pouco ten de romaría e chourizo.  Aquilo, señora María, son auténticos banquetes, como se fosen xantares en calquera restaurante.

 -Que volvan!-.

 

                                      Verín, 20 de xaneiro do 2018.-

                                                       Adolfo Rolán. 

Domingo, 28 de Enero de 2018 21:48 A. Rolán Enlaza este artigo. sin tema No hay comentarios. Comentar.

..Paremias...?

Verín-CRÓNICAS TAMAGANAS-.-……Paremia..?

 

 Miña cara señora María: - Xa vin que estivo rodeada de todos os seus. Non faltou ninguén. Estivo, outra vez, a Mirian e o  seu pai. O único foi que o tempo non  axudou para que a pasearan pola beirarrúa, pero o ir e vir, no portal, non paraba polo que sempre estaba rodeada dos seus. Que bonito ver unha nai así e iso que non probou o licor de café que lle regalou a Conchita.

-Os refráns son o mellor exemplo dunha lingua para expresar, nítida e concretamente, algo que comprenden todas as persoas. Pódese dicir que son as expresións máis económicas da linguaxe-.

 -Despois de estar, día si e día tamén, colgado nas ondas, denunciando as facturas que presenta a persoa que lle encargan, dende o Concello, programas,  tanto no eido da cultura como de outros eventos, ao longo do ano, conseguindo facer de Verín un referente, ata de agora esquecido, e competindo en promocións dos produtos endóxenos, que fan da bisbarra lugar de visita, como indican os datos das persoas que pasaron polo Claustro-.

 Tenlle que dicir, señora María, que hai un refrán que di: -“pola boca morre o peixe” e non meter cizaña para que cobren polo uso do espazo do museo do viño, pondo como base as facturas que presenta no Concello á persoa que lle encargan estes eventos, cando, é de supor, que este autónomo ten un caché e por el ten que cobrar. Falar do soldo da persoa que está ao coidado da exposición é levar moi lonxe a cizaña, - non hai remedio!-, pois é un posto eventual e cobrará segundo os contratos municipais.

 O día sete de xaneiro, do presente ano, na páxina L3 do xornal Rexional, nas follas referentes a Ourense, lese o traballo que fai o “distinguido señor criticador”. -Só unha única firma, nunha iniciativa conxunta para solicitar un acta dunha reunión sobre os Gal-, polo que, señora María, debe recordarlle cal é o seu traballo e a ver se cobra dos cidadáns para  botar esas sestas, que de vez en cando publican os xornais, tanto en papel como en internet, pois outra cousa  parece non debe facer.

 Que pronto, señora María, as cousas colocan a cadanseu no seu lugar, polo que débelle aconsellar que Verín necesita de persoas que arrimen o ombro, porque lle debería dar vergoña que lle están comendo o terreo e deixándoo cos pés descalzos. Simplemente unhas cousiñas: activación cultural, arrombar o Balneario de Caldeliñas, as plantación de árbores, atención aos maiores, a ponte sobre o río Támega e, como non?, os innumerables aparcadoiros que facilitan á cidadanía unha visita a Verín para facer as compras e ao mesmo tempo tomar, nunha terraza, calquera consumición.

 Debe dicirlle, que se andara, por onde , en algún tempo, ía todos os días, sabería o que tiña que criticar, porque vería o levantamento das presas no río, en Tintores e Vilela, cando cumprían dúas misións moi desexadas e solicitadas:  -a de bañarse e a de encher a capa freática para  ben das leiras e prados-. –Non se entera, ou…….hai para máis?.

 -Bo aninovo-.

 

                                                       Verín, 13 de xaneiro do 2018.-

                                                     Adolfo Rolán.-

 

Domingo, 14 de Enero de 2018 23:14 A. Rolán Enlaza este artigo. sin tema No hay comentarios. Comentar.

Os Remedios..?

 Verín. CRÓNICAS TAMAGANAS.- Os …Remedios….?

 Miña cara señora María: -Facía tempo que non vía a súa netiña. Tivo que ser o segundo día, porque, na primeira mirada non me quedei coa cara, pero á segunda, berrei: - Mirian-, e, si que era a rapaza que engaiolaba, aos cativos, nos recunchos da rúa.

 Por certo non tiven a oportunidade de preguntar algo da súa vida en Barna, porque as sensibilidades non se coñecen e, ante todo, o seu cariño está por enriba de todo. –A si que retornou e a esperar tempos mellores para tomar un café na esquina do barrio.

 Pero, quen estivo moi oportuno foi don Oscar. Ocorréuselle, o día anterior, proporme que tiña que subir ao Santuario dos Remedios e facer de guía a un grupo de veciños dunhas parroquias de Allariz.

 Isto foi un golpe seco, porque..guía para ver a Bisbarra si, pero guía para explicar o contido do Santuario, xa eran cousas maiores.

O maxín deu voltas e recordou que tiña que ter un libriño do mestre D. José María Pereda. E o texto apareceu, porque como vostede, señora María, sabe, o que garda sempre ten, e así foi.

 O texto recolle e transcribe un “manuscrito” da parroquia de Vilamaior, onde o señor Crego describía os inicios do Santuario e cales foron os medios e lugar para a colocación.

 Segundo o autor e seguindo a súa recompilación deixa en puntos suspensivos verbas, que non foi capaz de reler, polo deteriorado en que o encontrou,  pero o seu entusiasmo de  investigador fixo posible que chegara ata nós.

-Señora María, dígalle a don Oscar que hai que recuperar, polo de momento, a Procesión que describe o señor Crego, no capítulo sexto.

“Era o ano 1615, polo mes de maio, había moita seca nesta terra e desexaban, como agora, que chovese para medrar as colleitas e para lograr este “remedio”, os de Verín foron  buscar a Imaxe da Nosa Señora dos Remedios, en procesión, e mentres a tiveron na súa igrexa, nove días, choveu en abundancia”.

 No mesmo capítulo tamén fala que ao querela devolver a súa casa o licenciado Villacorta, Alcalde Maior de Monterrei, pediuna para outras novenas na igrexa do convento de San Francisco, coa intención de que Deus curase ao Conde, D. Manuel, que estaba moi enfermo en Valladolid, e o mesmo Alcalde Maior axudou a levar as andas desde Verín ata Monterrei. Ao pouco chegaron cartas que S.E. estaba mellor.

 Sucede que daquela, señora María, non había incendios e, sobre todo, non había muíños de vento nas Serras, que rodean o val, polo que hoxe, seguro, que a Nosa Señora dos Remedios habería que tela tódolos días do ano en continua veneración.

                         En Verín, 2 de decembro do 2017.-

                          Adolfo Rolán.- 

Sábado, 02 de Diciembre de 2017 11:44 A. Rolán Enlaza este artigo. sin tema No hay comentarios. Comentar.

Sentencia...?

    VERÍN, CRÓNICAS TAMAGANAS.- Sentencia….?

  Miña cara señora María: -Tenlle que dicir ao David Barreira que non dou feito e, que non se preocupe, que en calquera momento falaremos da señora Pardo.

 Nestes intres, señora María, hai que atender aos escritos do señor Alcalde-presidente do Concello de Verín, D.Gerardo Seoane, a través dunha carta aberta:

  -Ao recibir a súa PROVIDENCIA, na cal se me solicitan ALEGACIÓNS contra a responsabilidade PATRIMONIAL, que se me reclama, en canto ás INDEMNIZACIÓNS aportadas polo CONCELLO ao ADQUIRIENTE do solar, onde están ubicados os restos da Muralla de Verín, teño que dicir que vostede sabe moi ben, quen foi e quen é, o responsable de todo este asunto.

 Esta PROVIDENCIA vólveme a responsabilizar de algo que fun consciente cando votei, e, volveríao facer, porque non cometín ningún delito, votando algo que tiña tódolos informes técnicos favorables, tanto MUNICIPAIS como das CONSELLERÍAS respectivas, en canto ao PXOM aprobado o 3 de agosto do 1998. -Se non fose así estaríanse socavando as bases da DEMOCRACIA, porque ninguén se presentaría ao cargo de CONCELLEIRO.

  Daquela tiven que saír ao paso cun escrito, no xornal LA REGIÓN, onde manifestaba que a RESPONSABILIDADE era do exalcalde, Sr. Jiménez, por OCULTAR un DOCUMENTO de PATRIMONIO, que entrara nas oficinas Municipais, con data 4 de abril do 1998, no cal se recollían os restos da Muralla e viña dirixido ao SEÑOR ALCALDE-PRESIDENTE DO CONCELLLO DE VERÍN. –Se a este Documento se lle dera a publicidade adecuada, seguramente, que o PXOUM do 3 de agosto do 1998, non se aprobaría, porque os técnicos e os REDACTORES do PXOM, non o permitirían, polo que neste caso, hoxe, non estaría baixo esta  posible responsabilidade.

 Pódense argumentar DÚAS  posibles CAUSAS da OCULTACIÓN do DOCUMENTO. Unha delas está relacionada coas vacacións do señor Jiménez , que non podían ser máis tarde do tres ou catro de agosto; a outra CAUSA, esta si que é CAUSA, o seguinte ano era ano de ELECCIÓNS municipais, polo que non se podía ter o PXOUM sen APROBAR.

  Todo este tema da Muralla empeza no ano 2004 e case a totalidade dos exconcelleiros, xa non estabamos no CONCELLO, polo tanto, señor ALCALDE, vostede sabe quen ten a máxima RESPONSABILIDADE, porque na PROVIDENCIA, que nos remitiu, hai un parágrafo, no que se di, que nin o Concello, nin o promotor, RECORREN a SENTENCIA. -Nese momento, o alcalde de Verín, era o señor Jiménez, que como veciños e posibles afectados deberíanos informar, - outra ocultación?, polo que nos provocou e provoca unha INDEFENSIÓN  manifesta.

 Hai que dicir que a sentencia resultou, por orden xudicial, empate técnico. –Houbo que negociar a indemnización cun técnico neutral.

 Sen quere entrar en outras consideracións máis desmenuzadas da SENTENCIA, como poden ser as negociacións para chegar aos acordos, co promotor, _que tampouco se nos informou- hai detalles importantes que se deben expor, como por exemplo no PXOM aprobado no ano 2012, ofrecerlle compensacións noutros solares. Porque todo é posible, e dende o posto de ALCALDE, moito máis.

 En canto ao escrito de RECUSACIÓN  contra o INSTRUCTOR , presentado polo señor Jiménez, o único escrito que debería presentar é o que recollese a súa RESPONSABILIDADE de todo, tratando de exculpar aos excompañeiros e -non “colaboradores”-.

   Para rematar, señor alcalde, D. Gerardo Seoane, aínda ten máis delito que un SENADOR vote a favor dunha lei, na que se pode ver afectado, -pero para iso hai que lela- e,  non ser capaz de chegar ao Concello de Verín e, como alcalde, dar ORDEN DE PAGO, finiquitando a deuda co promotor.

  Atentamente, esperando do seu ben proceder, continúe así.

           En Verín 25 de novembro do 2017.-

          Adolfo Rolán.-

Viernes, 24 de Noviembre de 2017 17:51 A. Rolán Enlaza este artigo. sin tema No hay comentarios. Comentar.


Blog creado con Blogia. Esta web utiliza cookies para adaptarse a tus preferencias y analítica web.
Blogia apoya a la Fundación Josep Carreras.

Contrato Coloriuris