Facebook Twitter Google +1     Admin

Crónicas Tamaganas



"A vida arredor do Támega" por Adolfo Rolán, natural de Tintores, Verín, Ourense.

Archivos

Enlaces


Pxom 2012.-

 

 VERÍN-CRÓNICAS TAMAGANAS- PXOM  2012.-

 

 Miña cara señora María: -A vila  de Verín debería colocala ás aforas para que fixera de oráculo, ao estilo grego. Así sabería que marzo é maldito nas novas que afectan negativamente aos intereses dos veciños.

 -Deben preguntar ao oráculo sobre o futuro de cada un deles e non tería que aparecer o “defensor”, da oposición municipal, dando roldas de prensa, tratando de defender o que ninguén entende e botando as culpas a un de “dentro”, cando o único responsable de que un PXOM caiga xudicialmente é dos redactores e dos informes, xurídicos e técnicos, que pretenden avalar tal documento, con erros posibles de impugnación.

 E, sobre todo, se os redactores non traballan como eles queren facer e ademais se hai chamadas telefónicas e visitas interesadas aos responsables das institucións correspondentes, que afectan ao Plan, de que dean saída rápida e non esperar a subsanar  posibles defectos causantes de actos xurídicos posibles, porque hai que marchar de vacacións.

 -Non “perden” todos, senón que gañan aqueles propietarios aos que se lle recolleron dentro da trama urbana as súas fincas rústicas, polo que non pagarán o imposto de natureza urbana, sobre todo nas aldeas. –Quería moita contribución……pero..xa non manda!.

 -Sempre acontece así-, se hai causa, calquera persoa pode acudir aos tribunais e, se o Tribunal Supremo o anula, o  Concello de Verín quédase sen planeamento como sucedeu con este segundo PXOM.

- Un Concello con dous Plans de urbanismo, baixo o mesmo “rexedor”, botados abaixo, pola xustiza, debería levar a unha reflexión do individuo “responsable” e presentar a súa dimisión, para ben de todos, -tanto do partido que o avala, como dos veciños-.

 Debe haber poucos Concellos en todo o territorio, tanto galaico como hispano, que pasaran pola situación de contratar dous Plans e gastar cartos dos veciños, que tiveran este final, tan funesto e desastroso, para as arcas municipais, polo que, para estas responsabilidades debería unha  lei facer responsable, co seu patrimonio, aos responsables do feito.

- Verín non ten “oráculo”, pero…, Verín ten “bruxo”-. Señora María, búsqueo e parole con el. Quedará abraiada do que lle pode acertar.

 Buscan “dentro”, cando vive, dende sempre na vila, e camiña pola noite e o mellor de todo é que se permite fardar de que ten a estratexia para cargar calquera planeamento. –E tamén buscaron por Madrid, cando o firmante non é de moi lonxe.

 -Notouse, señora María, que se corresponde coa estratexia planeada para levar ao planeamento ata o seu final- .

 Darase conta señora María de que planearon as súas impugnacións con propietarios particularidades, que caeron xudicialmente, sobre todo en Galicia, para que logo un “foráneo” , sen propiedades, no Concello de Verín, presentase o seu recurso en Madrid, conseguindo a anulación de todo o PXOM.

 -Só unha persoa pode permitirse o luxo de facer isto. Esa persoa existe na vila e ten medios e coñecementos-.

                                     Verín, 26 de marzo, do 2017.-                                              

                                              Adolfo Rolán.-

Lunes, 27 de Marzo de 2017 11:49 A. Rolán Enlaza este artigo. sin tema No hay comentarios. Comentar.

Adán e Eva..?

  Verín-CRÓNICAS TAMAGANAS-. Adán e Eva….?

 

  Miña cara señora María: -Por fin, toma corpo, o que o val do Támega debeu ser o “paraíso Terreal”.

Todo isto é produto das intervencións na redes sobre o  carnaval. –Todos queren ter razón e todos queren defender de que o mellor Entroido é o da súa aldea. Pero o máis destacado foi a afirmación, dun deles, dicindo que Adán e Eva son de Laza. Adán..”adán”…non está moi confirmado, porque a persoa que representa ao personaxe está por riba da idade do verdadeiro, pero Eva, ai..Eva!, todo é un enigma. E polo momento ese auto  estase a representar moi asiduamente e sendo fiel a costume aprendida, pero…, que naceran aí’?.

  -Señora María debe recordarlle un slogan que dicía: -“un libro ayuda a triunfar”-. Para os da terra de enriba hai dous libros de Antonio-Augusto Diéguez Añel e de  Don Jesús Blanco Conde (O Pitití) que describen correctamente todo o relativo ao “Entroido” na zona  alta do val do río Támega e minuciosamente fan as súas aseveracións sobre cuestións concretas dos aderezos e prendas da vestimenta do personaxe central do Carnaval, destas terras, e saen fóra, tamén, para contrastar con outros lugares a existencia, para concretar que esta festa é invento da humanidade, dende tempos remotos, en calquera lugar da xeografía terrestre, pero danlle ese toque para rematar, que onde se conserva “ a súa” pureza é en Castro e Laza.

 Ambos libros titulados: -“Támega-Por un valle de civilizaciones milenarias en Galicia” e “Laza, O Entroido enxebre”, deben ser libros para levar ao Grupo Escolar de Laza e tamén, como non?, aos demais do val, porque así as persoas deixaríanse de afirmacións simplistas..e terían base para contrastar opinións. –Non é  o mesmo “vivilo” que “documentalo”-.

 E a festa, como produto, dos veciños está condicionada a novos elementos. Non hai tantos anos que o luns de Entroido baixa unha formiga cabalaria moi grande, pois este elemento non desentoa na baixada da Morena, e debeu ser unha “creación”  para contrarrestar o efecto da intervención dos “animalistas”, naqueles momentos. –Isto demostra que as persoas teñen a capacidade de buscar alternativas para seguir coa festa. E iso é bo, porque enriquece O Carnaval e non se perde ou se para.

  Recórdelles que  en Oímbra, o luns de Carnaval, empezou cun grupo de veciños, tomando unhas cuncas de viño, nas súas bodegas, e así catar e falar de cal era o mellor, pero isto escapóuselle das mans e “daquelas mexadas” está resultando ser o lugar de bandulladas dos que visitan estas terras, nestas datas de Entroido.

 - E dígalles, tamén señora María, que na vila de Verín non acertan cos Cigarróns no desfile. Seríalles mellor facer un desfile só para eles ou un grupo abríndoo  e outro pechándoo, pero non interrompendo e non deixando escoitar ás charangas. -Agora ben, se o Carnaval é facer ruído pois entón que sigan así.

 Máis libros do Entroido: “Entroido en Galicia”, publicacións do Instituto de Estudos Galegos “P. Sarmiento”. Autores: González Reboredo e Mariño Ferro.- “O carnaval en Galicia”, autor: Federico Cocho. –“ O Entroido en Terras de Monterrei”, autor: Xerardo Dasairas.

 -Viva o Carnaval!, viva o Entroido!. O Carnaval é meu!-

 

                                        Verín, 11 de marzo do 2017.-

                                                 Adolfo Rolán.-

Sábado, 11 de Marzo de 2017 10:49 A. Rolán Enlaza este artigo. sin tema No hay comentarios. Comentar.

A Placa

 Verín-CRÓNICAS TAMAGANAS- A PLACA..?

 Miña cara señora María:  -Vostede criou os fillos con sorte, pero sobre todo, con educación e cumpridores cos seus. Daquela, só a mirada do pai ou a zapatilla da nai, sobraban para saber o que tiñan que facer os fillos. Por iso os costumes fanse ordes e así o seu fillo levouna a ver “a placa” no novo sitio.

 Contou que a súa expresión debeuse oír lonxe e os viandantes que ían pola beirarrúa mirábana como se vostede perdera as casiñas, pero vostede só berrou o que tiña dentro da alma: “a placa quedou sen praza”!.

 A volta do busto do “amigo verinés” aos xardíns do colexio dos Irmáns da Salle, levando a placa no seu pedestal, deixou sen inscrición da “inauguración” da lexislatura do 1995-1999, á praza García Barbón.

 Nunca unha escultura, busto, estatua, monolito ou calquera grafía de persoeiros representativos ou homenaxeados por un pobo sufriron tantos cambios como este de García Barbón. _ Na Praza chegou a estar ubicado en tres sitios. -No medio, na praza da Estrela e ao principio-. E no inicio tamén sufriu cambio e xiro.

 Este busto, obra de Enrique Barros, natural de Oimbra e primo de D. Agustín Mascareñas –pai do Mon, da  Marichús e do Tin-,- persoas moi coñecidas na vila-, soportou, daquela, feixes de humillacións, mentres presidiu a praza que leva o seu nome, de persoas, case sempre, fora de si e colocadas con tragos de máis.

 As frases máis comúns que se escoitaban nos arredores do busto pronunciadas por un tal Piroca, un tal Morán e tamén polo Pilís eran de mal gusto, sen embargo parecían responder a algo que debía estar no subconsciente dos persoeiros porque seguían a ringleira de aqueles que lle fixeron difícil a súa estadía na vila e ao parecer foron causas da fuxida de García Barbón de Verín. Algunha das frases recollidas de veciños que as escoitaron foron: -“levaches os cartos para Vigo”-, -“comunista”-, “que te leven de aquí, que ti es da la (do Colexio)”-.

  - E, como non?, tamén foi burla do Genaro de Tintores, -persoa con tratamento psiquiátrico- que lle colocaba unha garabata e un sombreiro  ao estilo cubano-.

 -Señora María, tamén hai que dicir, que a vila apreciaba a García Barbón. Como mostra están as ansias da realización do “busto” patrocinado polo Concello e os bonos de cinco pesetas dos exalumnos do Colexio dos Irmáns da Salle, promovida por D. José Pereda Alvarez . -Non foi adiante-.  – Sen embargo no ano 1930 outra comisión de verineses, apoiada tamén polo concello, fixo posible a realización do busto, inaugurándoo o 31 de marzo do 1931, na praza que tiña e ten o seu nome.

 O primeiro alcalde que trasladou a estatua foi D. Manuel Pérez Sabugo, no ano 1959, aproveitando unha homenaxe ao Irmáns das Escolas Cristiáns e a instalación do busto de San Juan Bautista, nos xardíns da entrada ao Colexio.

                         Verín, 21 de febreiro, do 2017.-

                                                                            Adolfo Rolán.-

Miércoles, 22 de Febrero de 2017 10:43 A. Rolán Enlaza este artigo. sin tema No hay comentarios. Comentar.

O Ritual...!

 Verín-CRÓNICAS TAMAGANAS- O Ritual …. !

  Miña cara señora María: - Don Oscar é quen fala dos verdadeiros “valores” da vila. Leva pouco tempo, pero, que pronto lle colleu o tranganillo á xente.

 -Que relato tan simple e canto valor representa!. Aquel mozote, que despois de superarse, perante un tempo, na capital do Reino, regresa a súa terra e só quere chegar, para ir a tomar un “simple” bocadillo de panceta ao bar Chaves, preparado pola señora Generosa e servido polo señor Isaac ou polo seu fillo Suso.

- Isto é por en solfa a vida cotián, que se desenvolve no silencio dos veciños e que fai que a “morriña” das persoas estea tan presente en calquera parte da xeografía universal. Esa morriña, tan chea de xestos, fai que perdure, a pesar dos pesares, e da que non falan os medios de comunicación, pero que forma parte do sentimento da xente deste recuncho da península. A este valor non lle fai falla publicidade, porque é esencia galega-. -Mantense coa persoa e séguea a cada lugar que emigra-.

-Señora María, non fai falla estar, cada momento, no candeleiro. Chega estar, cando hai que estar!, porque se a publicidade se converte en fume, só basta un escape para que todo se derrumbe-.

 Como verá, Don Oscar, ata un bocadillo da señora Generosa provoca morriña. –Cantas cousas son morriña!.

 -Que llo pregunten ao “cenador”, que só pisaba os rueiros, cando ía tomar a quinta ou carta parte dun bocadillo, non de panceta, engulíndoo nun bocado e así facía o “ritual” dos sábados para que o visen, querendo demostrar, de que andaba polas rúas verinesas. A camiñata só era dende a Casa do Concello ata o bar Chaves. –Había que acompañalo-. –Logo, dentro, quedaba só-.

- Quen debeu haber escrito algo sobre a esquina do bar Chaves e cruce do parador debeu ser o finado garda Local “O Pirulé”. –Contan que, o señor Isaac, xa preparaba o vaso do viño, a instancias da señora Generosa, porque sabía o momento en que abandonaba o posto despois de xuntar os coches no cruce e iso que, daquela, había poucos.

 Tamén o club de fútbol da vila recollía tódalas mañás os bocadillos de panceta,  cando se desprazaba fóra a xogar o partido correspondente. Perante anos o Suso preparou a barra de pan e a panceta esturruxada, gardándoas no frigorífico, ata o momento da recollida polo encargado.

 Aquel Bar, señora María, era o ritual dos “persoeiros” da vila, porque nel encontraban algo, que noutros non había. -Que llo preguntasen ao Zorrilla e ao Eugenio, que despois de botar un cante recibían o seu premio, para enganar ao seu estómago, tratando de satisfacer a fame que acumulaban, día tras día. E tamén aos limpiabotas das beirarrúas do cruce, que aproveitaban o momento para arrimarse ao braseiro e quentar as máns para seguir coa faena. –Todo un ritual!.

 -Que Deus garde a señora Generosa e a coloque no mellor lugar xunto ao señor Isaac-.

                                   Verín, 6 de febreiro, do 2017.-

                                     Adolfo Rolán.-

 

 

Viernes, 10 de Febrero de 2017 13:53 A. Rolán Enlaza este artigo. sin tema No hay comentarios. Comentar.

O Paiolo.

 Verín-CRÓNICAS TAMAGANAS-  O Paiolo…

 

  Miña cara señora María: O frío chega ata o fondo dos miolos e os osos rechían pola falta de exercicio. O Dani levouse unha gran alegría porque o seu pai, por fin, levouno con el á matanza do seu avó.

  O rapaz, con catorce anos, aínda non baixara o patio e o seu pai, desta vez, xuroulle que o deixaría participar na loita cos marráns . So vira a matanza dende o descanso da escaleira,- polo que puidera pasar!-. –O coidado dos pais modernos….., darlle todo feito aos fillos-.

  Este ano por fin ía a participar de cheo no coller o animal e rubilo ao carro para logo fincarlle o coitelo na gorxa.

  O primeiro que fixo o pai foi darlle unha corda para ver se era capaz de atala a unha pata de atrás, cando os homes tiñan ao animal agarrado e ben preso.O veciño do Cantodarriba, coma de costume, moi elegante el, non se molesta en botarlle a man nin tocar o porco ata que os axudantes llo teñen ben amarrado e deitado no pinallo do carro, entón fíncalle a  arma, pero…de repente, o porco bótase a baixo e o rapaz é arrastrado polo patio dando voltas co animal. -O Dani xa sabe o que é unha matanza-.

   Ao rapaz sempre lle chamou a atención o coitelo da matanza,utensilio  ben aguzado e relucente,  o matachín quítao dunha envoltura onde está guarecido para que ninguén o empregue en ningunha outra cousa que non sexa na papada do cebote. O mesmo co resto dos coitelos que, daquela, se empregaban para picar a carne dos chourizos

  O tío Xico, coma sempre, tiña que facer unha das súas e a festa tiña que aparecer, en calquera momento, porque senón a matanza deixaría de ser unha xuntanza de bromas. –Hoxe, estes feitos serían tratados de xente sen escrúpulos e de mal gusto-. Por iso, hoxe, a matanza perdeu o seu encanto, xa que non hai personaxes que saiban facer ou convivan todo o ano pensando que broma lle van a gastar ao invitado de turno.

  O avó acércase ao rapaz e dille hai que espabilar e estas cousas fan a un, un home. O cativo, limpándose, respóstalle…pero avísase. -Soubo acertar a broma e tamén colleu ben o feito, asegurándose de que un rapaz entre “homes de pobo” debe estar co ollo aberto, polo que poida acontecer.-Nunha palabra, madurou-.

 -No recreo contáballe aos compañeiros o ben que o pasara na matanza e que repetirá sempre que poida.

 -Que triste señora María que se perdan estes costumes e que os novos non participen nestes mesteres, aprendendo cada un dos traballos especializados, que se fan nunha matanza, ata que o fumeiro se enche de chourizos, entre os cales destaca o “paiolo” .

- Na parroquia de Tintores e en máis lugares do val ou da bisbarra o “Paiolo” faise coa mesma carne que os chourizos gordos, só se diferenza na tripa e nunha certa  cantidade de cabazo, xeralmente cocido, aínda que  hai veciños que llo mesturan en cru.

  Debe ser, señora María, o único chourizo que non ten significado despectivo, polo que en Verín deberían aupalo a convocarlle unha festa gastronómica.

                        Verín, 19 de xaneiro, do 2017.-

                                                                              Adolfo Rolán.

Viernes, 20 de Enero de 2017 11:48 A. Rolán Enlaza este artigo. sin tema No hay comentarios. Comentar.

O Paiolo.

 Verín-CRÓNICAS TAMAGANAS-  O Paiolo…

 

  Miña cara señora María: O frío chega ata o fondo dos miolos e os osos rechían pola falta de exercicio. O Dani levouse unha gran alegría porque o seu pai, por fin, levouno con el á matanza do seu avó.

  O rapaz, con catorce anos, aínda non baixara o patio e o seu pai, desta vez, xuroulle que o deixaría participar na loita cos marráns . So vira a matanza dende o descanso da escaleira,- polo que puidera pasar!-. –O coidado dos pais modernos….., darlle todo feito aos fillos-.

  Este ano por fin ía a participar de cheo no coller o animal e rubilo ao carro para logo fincarlle o coitelo na gorxa.

  O primeiro que fixo o pai foi darlle unha corda para ver se era capaz de atala a unha pata de atrás, cando os homes tiñan ao animal agarrado e ben preso.O veciño do Cantodarriba, coma de costume, moi elegante el, non se molesta en botarlle a man nin tocar o porco ata que os axudantes llo teñen ben amarrado e deitado no pinallo do carro, entón fíncalle a  arma, pero…de repente, o porco bótase a baixo e o rapaz é arrastrado polo patio dando voltas co animal. -O Dani xa sabe o que é unha matanza-.

   Ao rapaz sempre lle chamou a atención o coitelo da matanza,utensilio  ben aguzado e relucente,  o matachín quítao dunha envoltura onde está guarecido para que ninguén o empregue en ningunha outra cousa que non sexa na papada do cebote. O mesmo co resto dos coitelos que, daquela, se empregaban para picar a carne dos chourizos

  O tío Xico, coma sempre, tiña que facer unha das súas e a festa tiña que aparecer, en calquera momento, porque senón a matanza deixaría de ser unha xuntanza de bromas. –Hoxe, estes feitos serían tratados de xente sen escrúpulos e de mal gusto-. Por iso, hoxe, a matanza perdeu o seu encanto, xa que non hai personaxes que saiban facer ou convivan todo o ano pensando que broma lle van a gastar ao invitado de turno.

  O avó acércase ao rapaz e dille hai que espabilar e estas cousas fan a un, un home. O cativo, limpándose, respóstalle…pero avísase. -Soubo acertar a broma e tamén colleu ben o feito, asegurándose de que un rapaz entre “homes de pobo” debe estar co ollo aberto, polo que poida acontecer.-Nunha palabra, madurou-.

 -No recreo contáballe aos compañeiros o ben que o pasara na matanza e que repetirá sempre que poida.

 -Que triste señora María que se perdan estes costumes e que os novos non participen nestes mesteres, aprendendo cada un dos traballos especializados, que se fan nunha matanza, ata que o fumeiro se enche de chourizos, entre os cales destaca o “paiolo” .

- Na parroquia de Tintores e en máis lugares do val ou da bisbarra o “Paiolo” faise coa mesma carne que os chourizos gordos, só se diferenza na tripa e nunha certa  cantidade de cabazo, xeralmente cocido, aínda que  hai veciños que llo mesturan en cru.

  Debe ser, señora María, o único chourizo que non ten significado despectivo, polo que en Verín deberían aupalo a convocarlle unha festa gastronómica.

                        Verín, 19 de xaneiro, do 2017.-

                                                                              Adolfo Rolán.

Viernes, 20 de Enero de 2017 11:47 A. Rolán Enlaza este artigo. sin tema No hay comentarios. Comentar.

Peineta

Verín-CRÓNICAS TAMAGANAS- “  Peineta”

 

 Miña cara señora María: - “…. Falaba e falaba e falaba…”-. O novo rexedor municipal só mostraba o seu dedo central.

 Ninguén se percataba do asunto, porque a forma de ler e o contido parecían non corresponder co tema a tratar no Pleno Municipal. 

 Isto foi así, porque non houbo réplica. Daquela, nas lexislaturas dos anos 1995 ata o 2003, acontecía que o que presidía os Plenos temblaba, cando o portavoz do BNG, tomaba a palabra, ofrecendo a súa opinión sobre os temas a tratar e de cando en vez era interrumpido, polo que reclamaba e houbo que aconsellar que o deixara falar e ao rematar anunciar a votación correspondente, sen entrar en réplicas. -Gustou da estratexia e logo empregábaa a cotío-. Nesta ocasión non fixo falta dar un chivatazo, porque Don Xerardo Seoane ten as tablas suficientes para saber o que ten que facer. –E como daquela,anunciou a  votación do asunto. -Todo zanxado-.

 - Os estudosos da obra “Las Nubes” de Aristófanes contan que o personaxe que empregaba para ridiculizar a Sócrates escoitou a palabra dáctilos de boca do actor principal e interrumpiuno, mostrándolle o dedo corazón, para  preguntarlle: - “é este, tal vez?”-. -Dende aquela, este xesto propagouse como sinónimo de “zafiedade”-.

 A rúa Lisa, rúa Blanco Rajoy ou rúa do Perú vai ter que cambiar de nome porque a súa alineación é discutida sen reservas. Poucas persoas da vila tiñan ou teñen coñecemento dos dous nomes anteriores. Agora, haberalle que colocar unha placa co nome  do persoeiro que tanto fixo por ela e sobre todo quere que non se amplíe retrocedendo á alineación coas construcións existentes.

 Non estaría mal bautizala como rúa “Peineta”, por ser o xesto que o novo alcalde mostraba no punto da orde do día, que trataba de por remedio, a esta aberración urbanística, no centro da vila. Ou, cómo non, porlle  rúa dos Atrancos, rúa da Berruga ou do Callo.

 O que lle son as cousas señora María, en tan pouco tempo, mire, que aberracións promovidas polo “individuo” poden acontecer e aconteceron na rúa Lisa.

-Para crear “atrancos” non emitiu licenza urbanística, no seu momento, do edificio recén feito, polo que, despois de ter aos propietarios aburridos, tivo que  firmar o permiso, botando man doutra norma, saíndo beneficiados, a pesar do seu pesar.

 Prefire, que a rúa quede co atranco, antes que buscar negociación. -Se o propietario solicita licenza, neste espazo de tempo, e a consegue, ten que edificar coa alineación  actual, deixando para sempre un esperpento de alineación.

 Débelle recordar, señora María, que na década dos oitenta, aló polo 1983 ou 1984, era concelleiro do equipo de goberno e tivo que votar a primeira decisión para o ensanchamento da Rúa Lisa. No PXOM aprobado no ano 1998, presidindo o pleno correspondente, votou a favor da alineación, que negocia o Señor Alcalde, na actualidade. No PXOM do 2012 volve a recoller as alineacións anteriores, quedando o novo edificio coa alineación das Normas do ano 1986, -cando o individuo participou no ensanchamento-. -Xa choveu!-, señora María, pero aínda máis atrancos a cargo dunha propietaria que debeu ser recomendada ou avisada para embarrar o tema, reclamando que non toquen na súa medianeira.

 Cando tódolos veciños desexan ter a súa vila, a súa casa pública, hai quen se dedica a por zancadilllas.-Isto  chámase “amar” ao teus, a túa casa, a túa vila, aos que te auparon a estar onde estás. Pero…, sobre todo, desagradecido.

                                    Verín, 28 de novembro do 2016.

                                 Adolfo Rolán .-

Martes, 29 de Noviembre de 2016 20:34 A. Rolán Enlaza este artigo. sin tema No hay comentarios. Comentar.


Blog creado con Blogia. Esta web utiliza cookies para adaptarse a tus preferencias y analítica web.
Blogia apoya a la Fundación Josep Carreras.

Contrato Coloriuris