Facebook Twitter Google +1     Admin

Crónicas Tamaganas



"A vida arredor do Támega" por Adolfo Rolán, natural de Tintores, Verín, Ourense.

Archivos

Enlaces


Alcumes.

                           - Verín-CRÓNICAS TAMAGANAS-

                                                              Epístolas á señora María por Adolfo Rolán.-

                                    ALCUMES

 O Xerardo é un grande coleccionista. Ten un montón de pósters de Carnaval, colecciona chisqueiros, dedais e un sen fin de obxectos que, de cando en vez, trainos á terraza, para que llos observemos.

 Gusta do Barsa, pero...,cando está centrado na pantalla quere tranquilidade, por iso toma unha cadeira máis adiante para ver o fútbol con máis tranquilidade.

 A culpa tenlla unha cativa, que as veces, traina, facendo de padrazo. A rapaza, aínda non se preocupa polo deporte rei, pero o sangue empézalle a ferver e seguro que seguirá a seu pai e farase seguidora do Barcelona. ¡Que por certo non ve ao Barcelona onda os forofos da bisbarra!.

 Ten anotados, nuns papeis, máis de mil alcumes na vila de Verín. Recolle, tamén, as distintas formas que usan ou usaban os veciños para distinguirse uns dos outros.

 Como non gusto de nomealos todos, señora María, por se alguén se ofende o que si  destaco algúns que empregan dúas palabras, resaltándoas ou diferenciándoas de outras que tamén teñen o mesmo mote.

 Vostede, señora María, imaxínase chamando  a un veciño co sobrenome de: -“Hay que Caramba”-. Pois ben, debía ser algunha persoa que sempre se estaría queixando, ben porque facía bo tempo ou, ben porque facía mal tempo. Podía ser tamén que no bar, alguén, tomando un vaso, dirixíanse a el en conversa, que non entendía ee respondía: -“hay que caramba”-. De aí que os veciños, para diferencialo, cando se referían a el empregaban o apelativo composto e, pouco a pouco, foise expandindo polo barrio ata que quedou, definitivamente, rebautizado.

 Outro dos que recolle é:- “A muller de quen”-...”a muller de quen”..... Seguro que nunha conversa entre homes falando de mulleres, alguén preguntou a quen se referían, de aí, que coa súa insistencia, neste tipo de lerias, chegou a quedarse co mote.

 O –“Augas Frescas”-. Bonito alcume, señora María. A este non lle debía gustar bañarse na Preguiza, cando quentaba o sol, de aí, que como frecuentaba o río Támega, pola mañá cedo, recibiu o apelativo adecuado.  Debía ir, tamén, á fonte do Sapo, antes de rompelo día, por iso gustaba de refrescarse, sempre, con augas de baixas temperaturas. –Seguramente era unha persoa de moitas carnes e suaba con moita frecuencia, necesitando da auga para calmar as quenturas.

 Señora María, fáltanlle dous alcumes de recente cuño. Ademais son de alta alcurni, pois foron ditos no Salón de Plenos da Cámara Municipal: -“Derribos S.L.” e “Poneplacas”.

                                                   Verín, 17 de maio, do 2019.-

Viernes, 17 de Mayo de 2019 10:22 A. Rolán Enlaza este artigo. sin tema No hay comentarios. Comentar.

emigrante

           -Verín- CRÓNICAS TAMAGANAS- Emigrantes.-

  Miña cara señora María:

  Primi ía a escola da aldea. Colocábase non fondo da clase. A súa mente voaba e voaba. A explicación do mestre no entraba no seu maxín.

 Vivía coa avoa; os seus pais emigraran. O cariño materno era substituído polos mimos dos avós; o rapaz non se centraba. –Non aprendía nada-. O mestre non vía solución para o cativo....A avoa insistía e insistía, pero non había remedio. Por fin, coa axuda do mestre, mandouno interno a un colexio da capital.

 O primeiro día, para coller o autobús, tivo que madrugar moito. A avoa non daba feito a maleta. Do colexio mandáranlle unha lista do que tiña que levar. –Nunca se vira noutra-. Preguntaba e preguntaba ó mestre. E mire, téñolle que comprar isto?, comprar aquilo?...- Non-. Só o que ten na lista e.., non se preocupe. Se esquece algo, xa llo mandará máis adiante.

 O autobús roncaba costa arriba e a avoa tapaba a súa cara para que o rapaz non vira baixar as bagoas polas súas meixelas.

 Primi, miraba e miraba. O pobo quedaba atrás. O autobús non entraba na aldea, só arrimaba na estrada comarcal, polo que había que achegarse, ata á parada, para subir nel.

 Houbo que espertar ao Rodasbaixas para que cargase coa maleta do rapaz, na carretilla, e acercala ao autobús.

 Subiron a avoa e mais o Primi. A primeira ollada fixouna no condutor  e no cadro de mandos que tiña na fronte; logo enfilou o pasillo e sentouse ao lado contrario á ubicación do pobo.

 Arrancou o autobús e non quería mirar, pero ó fin e ó cabo botou unha ollada, vendo que a aldea ía quedando atrás, namentres o autobús roncaba, pola estrada, camiño da seguinte parada. Ó fin, polas súas meixelas baixaron, paseniñamente, dúas gotas de bágoas.

 Atrás quedaban os amigos, os recunchos da aldea, a tía Xoaniña. Aquela muller, que tanto e tantos contos lle narrara, namentres o sentaba nas súas cadeiras, a carón do lume, naquelas longas noites de inverno. Os amigos seguirían xogando ás escondidelas entre os palleiros e escondéndose nos alpendres. –Todos os recordos se lle acumulaban, namentres o autobús camiñaba cara a capital.

 O rapaz só vivía para as vacacións de Natal e de verán, cando regresaban os seus pais, cheos de agasallos e mimos. Todos os días eran festa, polo que o rapaz era normal que non se centrase na escola.

 NO colexio da capital pasaba o mesmo. De noite choraba baixo as sabas, polo que durmía pouco e polas mañás tíñano que espertar. Non se adaptaba ó horario. Non facía amigos para contarlle o que lle pasaba, porque todos tiñan o mesmo problema. –A gran maioría dos compañeiros eran fillos de emigrante,-.

                                 Verín, 16 de maio, do 2019.-

                                                 Adolfo Rolán.-

Jueves, 16 de Mayo de 2019 10:52 A. Rolán Enlaza este artigo. sin tema No hay comentarios. Comentar.


Desaparecido

    Verín-CRÓNICAS TAMAGANAS-. –“Desaparecido”.

 Miña cara señora María: Cando vostede baixaba ao recuncho da súa rúa e rodeábase dos veciños, para entreterse e pasar o tempo, as conversas cotiáns discorrían con facilidade.

 Agora, que vostede, non está, non hai nin xuntanzas, nin conversas. Ata o grupo do cruce, capitaneados polo “Zapateiro”, tampouco se albiscan moito polo lugar.

 Pode que a vila estea deixando os lugares de sempre e os veciños xa non baixen a parolar, porque os anos marcan as tendencias que o corpo vai soportando e xa non quere gozar das cuitas que cada un contaba para que os demais escoitaran, pero sen sufrir, simplemente ver, que os demais veciños tamén son de carne e oso e, polo tanto, viven a vida coma todos , con penas e con gloria.

 Quen parece que desapareceu foi o Juanito. Non convocou rolda de prensa, nin chamou ás “ondas” para dar a análise do “acontecido” o día  vinte e oito de abril do ano en curso.

 Ao parecer esqueceuse da manida frase: -“temos que coidar a finquiña”-. Non sabe que... -para recoller hai que sementar-, pois os resultados son reflexo  dos comportamentos cotiáns.

 Polo momento, -“hai que saber estar, ás verdes e ás maduras”-, e dar a cara e non esconderse, porque o veciño dáse de conta, ao non aparecer o día sinalado, de cada semana, para estar sempre, con verbas repetitivas, das que non hai nada aproveitable, para –ben- dos contribuíntes e da vila.

 As novas non foron como desexaba, pero as lanzas verbais si apareceron nos medios. Iso de ser o lugar de peor tanto por cento na provincia, só indican os dardos que lle lanzan para que, dende “enriba”, deixen de apoialo, para ir buscando unha nova persoa que “fale”, cos veciños e ande polas rúas tomando, simplemente, un “café”.

 -Individuos así son os que fan qué estes resultados se dean, non só a nivel local, senón provincial, autonómico e estatal-. Individuos que provocan que afiliados non voten, polo que os resultados que se recollen son froito dos comportamentos, faltos de educación e polo tanto de respecto cara aos afiliados. Individuos que se refuxian nos “comités” con “lamecús” e dirixen o partido dunha maneira monolítica, onde a opinión e discrepancia non se deixan expresar con liberdade e sen represalias.

 Hai un sector de votantes, que son os que provocan cambios nas eleccións. Este tipo de votantes non o reflexan as enquisas, porque os encuestadores son empregados que traballan en horas coincidentes con  este tipo de persoas, polo que a enquisa a eles non chega, de aí a alta abstención en todas, pero este tipo de persoas, si teñen o voto claro, porque e non se deixan manexar, porque saben o que queren e teñen decidido o voto dende o primeiro día que tomaron a decisión, polo menos, a quen non votar.

 Unha reflexión:-os “comités dos partidos” son os grandes culpables de todo isto-.

                                            Verín, 4 de maio, do 2019.-

                                              Adolfo Rolán.

 

Sábado, 04 de Mayo de 2019 09:15 A. Rolán Enlaza este artigo. sin tema No hay comentarios. Comentar.

Conservatorio

 Verín- CRÓNICAS TAMAGANAS- Conservatorio.

 Miña cara señora María: - Verín esperta cheo de anuncios nas paredes e con invitacións nos comercios para firmar un escrito, no que se solicita un Conservatorio de Música para Verín-.

 Vostede, señora María, que viviu, daquela, outra iniciativa promovida por dona María do Carme Abad, onde conseguiu que os políticos, daquela, fixeran xestións para que a vila tivera un Centro de Música e así os estudantes dos pentagramas non tiveran que desprazarse.

 Habendo na vila tanto entusiasta na aprendizaxe da música, quen foi o responsable de que se extinguiran aquelas clases?. –Seguro, señora María, que Don Diego non-. –Quen leva toda a súa vida na política local, sendo concelleiro e alcalde?-. Don Diego, non-.

 Resulta, señora María, que é Don Diego o culpable de que a vila non teña un Conservatorio, pero se aínda chegou “onte” á política local verinesa-.

 -Se escoita a emisora local, cada semana, chégase a conclusións que nada benefician, porque o “personaxe” só critica e non PROPÓN ideas positivas para os verineses, nin arrima o seu ombro para conseguilas.

 - Señora María, vostede, escoitou ben a entrevista na que afirma que se Verín quere ter Conservatorio, os veciños téñeno que votar. -O Partido Popular non ten outro candidato, con outras manifestacións públicas, para deixarse querer-?. –Parece que non-.

 Na política Local e na Administración Pública hai leis que facilitan a concorrencia de razoamentos para facer posible unha convivencia entre distintos partidos políticos para gobernar un Concello. Cando un membro da oposición ten algo que dicir ou quere manifestar unha queixa, sobre algo concreto,ou PROPOR algo que beneficia a unha colectividade ten o recurso de presentar unha Moción ou facer preguntas, que poden ser contestadas, no momento, ou por escrito, na seguinte xuntanza.

  O tema é de moita transcendencia para Verín, por ser un Conservatorio, entón o “pepero” debe presentar unha Moción no Pleno correspondente e tratala, chegando a acordos co equipo gobernante, e, isto sería facer política positiva para un pobo, que logo pode saber responder, tamén, co seu voto,e non, “chantaxear” aos votantes con manifestacións:  -“se queredes Conservatorio, votádeme en maio”-.

 Debe dicirlle, señora María, que esta “finquiña” ten que ser defendida por  tódolos verineses, tanto políticos como non políticos, para sacala para adiante, que boa crise está nela e non hai maneira de atallala.

 Non sabe, nin quere aprender e isto se que é un problema, porque de onde non hai, non se saca nada, por iso un pobo, unha vila, debe saber escoller aquela persoa que lle atenda as súas necesidades, aínda que sexa a costa de que non reciba das institucións inmediatas, chámense Deputación ou Xunta de Galicia, e os votantes saber valorar estes comportamentos á hora de decidir o seu voto.

                                         Verín, 20 de marzo, do 2019.-

                                                    Adolfo Rolán.-

Lunes, 18 de Marzo de 2019 10:43 A. Rolán Enlaza este artigo. sin tema No hay comentarios. Comentar.

carnaval 2019

 Verín- CRÓNICAS TAMAGANS. -Carnaval 2019-.

 Miña cara señora María: Vostede, ou non se enteira ou non quere dicir nada, e iso, que está ben situada, aló enriba. Dende o seu lugar non se lle debía escapar nada e debía ternos ao día en todos os sucesos da Bisbarra.

 No Carnaval, un personaxe merodeu pola rúa Lisa vestido con roupas, imitando a un cigarrón-peliqueiro. Da súa cintura colgaba uns botes de coca-cola e nestea cos que facía ruído, tratando de ridiculizar ao personaxe rei do Entroido.

 Ninguén lle dixo nada. Desto habería que sacar consecuencias e ver se os Cigarróns verineses están facendo algo mal, tanto no traxe coma no “estilo” de pasear polas rúas. –“Mestres ten a santa  “nai” Verín, para corrixir  tódalas   anomalías, que se observan a o longo da estancia do ”personaxe” nas rúas da vila”.

 Señora María, debería furgar, dende aló, nas terras do Altiplano, para dicirlle que non cometan o erro de “crear” un personaxe ao estilo dos cigarróns-peliqueiros, porque o CHOCALLEIRO de Terroso, xa é en si, outro personaxe da bisbarra, que enriquece esta tradición e téñeno ben cerca. - -Só hai que deixarse ver polos pobos e preguntar ás persoas maiores, que aínda recordan, cando elas se disfrazaban e con que elementos, para ter unha base coa que recuperar o personaxe, como daquela-.

   O Celso, veciño de Verín, e natural de Terroso, comenta que o Chocalleiro non leva careta con mitra. Na cabeza levaba un pano e a careta era de cartón, ben traballada. Como zamarra un “Fargallo”: -que era de pau e o látego de restos de sacos vellos-. O pantalón aproveitábase un vello e o que tiña cartos comprábao novo. As botas eran de tipo militar, con espinilleiras ou polainas, feitas polos zapateiros da zona, coma o Milocho, -taxista xubilado en Verín- da familia Ferreiro de Queirugás.

 O Moncho, mais coñecido, como “Grolo”, e  o Mixete añoiran aqueles anos onde conseguir un “traxe” era unha tarefa máis complicada que na actualidade. –Din, agora, ata hai familias que se endebedan para que os descendentes luzan un traxe do trinque-. –Daquela, había nas familias algunha parenta  ou parente, que exercía unha profesión artesanal relacionada coa costura ou carpintería. –Había persoas que ganchillaban e calcetaban, porque aprendían nas escolas-.

 O que vostede non sabe, señora María, é o de Laza. Xa non saben como desprenderse de tanto forasteiro, non respectuosos coas tradicións do lugar. Hai un tempo, os veciños tiveron que pechar as portas das casas, para que non entraran a comer e beber as  “viandas” do Carnaval e, agora, tocoulle aos “covelleiros”.

 Os veciños plantaban as covellas e coidábanas, pensando en subilas ata a Picota. Agora, os foráneos, fan de recolleitores, e arramplan con toda a plantación, polo que , algún propietario, coma o parente do Moncho, que tomou cartas no asunto, enroscoulle, a cada tronco, o “pastor eléctrico” do gando, para protexelos.

 - Que llos remitan para Oimbra, que ademais hai boas verzas, como fixeron cos viandas-.

                                       Verín, 8 de marzo, do 2019.-

                                                Adolfo Rolán.-

Viernes, 15 de Marzo de 2019 10:04 A. Rolán Enlaza este artigo. sin tema No hay comentarios. Comentar.

Silvio

Verín, CRÓNICAS TAMAGANAS.- Silvio.-

Miña cara señora María: -Apareceu un técnico superior no Concello e todo son verbas. -É o fillo de tal?, e,  foi o pai quen o trouxo?-. -Ten amizade, con este ou con aquel?-.

 -Nada de nada-, señora María, existen convenios entre institucións educativas (Universidades) e institucións administrativas (Concellos, Deputacións,...etc.), para realizar prácticas, cando están matriculados nos másteres, polo que faltándolle horas para conseguilo decidiu finalizalo.

  Como eran ou son poucas prácticas para completalo, e como ten bo asesor, na casa, pois optou por facelo nestas terras que, por certo, ama moito.

 Colocouse no “altiplano”, recordando ao noso querido Paulino, que hai uns días deixounos para sempre, Señora María, e que bautizou as súas terras queridas con este acertado cualificativo. - Diremos que foi un  EMBAIXADOR CULTURAL do altiplano no Andalus-. -E  o Silviño veu a experimentar ao altiplano-.

 Exercendo  distintos traballos, dentro da súa profesión, o enxeñeiro quixo practicar na agricultura, polo que instalouse na casa, que os seus pais teñen en Vilardevós, e aló fixo pinitos, en pequenos hortos, para ver se a súa vocación era traballar as terras ou non. -Non lle debeu ver moita saída ou que traballar a terra é para outro tipo de persoas, polo que decidiu rematar o seu máster-.

 -Aínda así foi tema de enchufe por aquí e enchufe por acolá-.  -Estes técnicos son aproveitados, nas institucións, para facer traballos que habería que encargalos fora, polo que contribúen, ata, economicamente. 

 O Silviño optou por pasar un tempo no lugar onde naceu o seu avó, por parte da súa nai, o escritor Silvio Santiago, nas faldas da serra das Penas Libres, como se coñece a elevación montañosa, que lle impide a Vilardevós recibir o primeiro sol.

 As terras de enriba sempre estiveron á altura, no referido a persoeiros, que destacaron nos diversos eidos da cultura. Silvio Santiago ten dous libros que levan por títulos : “Vilardevós” e “ O Silencio redimido”. O primeiro describe andanzas da súa mocidade e o segundo narra as súas vivencias na Guerra Civil. Que, por certo, foi prohibido perante o franquismo e publicouse despois de fenecer.

 Señora María, vostede que sempre estivo escapada do relacionado coas meigas, pode ver que, ao parecer, “haber hainas”, como di o saber  popular.

 O señor alcalde, don Xerardo Seoane, cando tivo fronte a si a don Silvio, ocorréuselle colocalo no mesmo despacho onde, o pepero Ximénez mandara, ao ostracismo, a seu pai, don Manuel Sánchez, aparellador municipal. –Hai meigas, ou.., non hai meigas?-.

 -Cando don Silvio escoitou a historia do seu pai, señora María, botou unhas gargalladas, un longo rato, e..., iso que.., parece serio-.

                                    Verín, 24 de febreiro, do 2019.-

                                                    Adolfo Rolán.-

Martes, 26 de Febrero de 2019 10:48 A. Rolán Enlaza este artigo. sin tema No hay comentarios. Comentar.

denuncias

Verín- CRÓNICAS TAMAGANAS.- Denuncias.

 Miña cara señora María:  Agora que vostede está no “ castelo”, aló enriba, outeando todo o que sucede na bisbarra, esqueceuse dos aconteceres dos anos oitenta, do século pasado.

 Tivo que ser o seu cuñado o que lle recordou aos contertulios, do cruce de Sousas, aquelas liortas, entre Alianza Popular (AP) e a Unión de Centro Democrático (UCD), coas que non saían do xulgado.

 O ano 2019 entrou co anuncio de denuncias, por parte do portavoz do Partido Popular, contra o señor alcalde, don Xerardo Seoane.

  As novas terapias ou técnicas para atallar enfermidades, que sofren  as persoas, buscan posibles solucións na vida infantil. Hainas que cando se ven reflectidos, na súa infancia, cústalles entrar e deixarse levar polo terapeuta e abandonan, porque consideran que eles non teñen que recordar o que viviron naqueles anos.

  No Concello está a suceder case unha copia daquela década dos oitenta, porque a infancia política do portavoz pepero está no seu subconsciente e non soubo destetarse, para crecer e madurar.  –Hai que aprender o positivo e non quedarse co negativo daquela época. Verín era titular “xudicial” dos xornais, día si e día tamén-.

 Entre acusacións e contestacións expresan argumentos que deixan aos lectores desconcertados. ¿Como é posible que se denuncie un feito ou feitos que foron empregados anteriormente no Concello?. Algo ten que haber para que os técnicos municipais -antes si e agora non-, fagan informes á “carta”.

  Da a impresión, señora María, que as respostas de don Xerardo Seoane son claras, definíndoo como se o parira,  provocando que salte ao rodo, con cualificativos persoais. – Non lle importa, porque ao non ser consciente do que di,  demostra o que  fixo durante toda esa vida na casa Consistorial. -Canto debe sufrir por non poder ter aos veciños ao seu servizo!-. – Só quere escravos-.-Eu son o mellor!, controlo todo o que acontece no Concello!-. –Pero..., agora.....non, e iso... se que doe-!.

Non se da conta de que a maioría dos veciños non pisan a casa Consistorial, en todo o ano, porque ao ter domiciliado as taxas non fai falla ir aló.

  O que si queren os veciños e ser atendidos bis a bis e á mesma altura, non, con “desnivel” de trato. –E sobre todo pararse con eles-. Pero...con isto hai que nacer e, senón, aprender.

 Despois de levar dende o 1983 metido no Concello e sendo o máximo representante, un montón de anos, ata o 2015, a culpa da crise municipal bótalla ao actual alcalde. -Hai que ter narices!-.

 -Quen deu as licencias aos grandes supermercados, no centro de Verín, que ían ser os responsables do peche de pequenos comercios?. – Quen tiña chalé antes de ser alcalde da vila?-.

 Os contribuíntes locais están cheos de escoitar, todas as semanas, as denuncias, na emisora local do “pepero”, pero os veciños ven o que están obrando en cada recuncho, do Concello,  e como son receptivos, premiarán, co seu voto, o cumprimento do programa executado.

                                Verín, 22 de xaneiro do 2019.-

                                     Adolfo Rolán.

 

 

Domingo, 24 de Febrero de 2019 12:08 A. Rolán Enlaza este artigo. sin tema No hay comentarios. Comentar.


Blog creado con Blogia. Esta web utiliza cookies para adaptarse a tus preferencias y analítica web.
Blogia apoya a la Fundación Josep Carreras.

Contrato Coloriuris